Eyüp Sultan Camii ve Türbesi, İstanbul’un Eyüpsultan ilçesinde, Haliç’in kuzey ucunda yer alan; İstanbul’un fethinden sonra inşa edilen ilk büyük Osmanlı külliyelerinden biri. Türbede yatan Eyüp Sultan (Hz. Ebu Eyyub el-Ensari), rivayete göre ileri yaşına rağmen 7. yüzyıldaki Arap kuşatmasına katılan ve İstanbul surları önünde vefat eden bir sahabedir. İstanbul’un Fethi ile Akşemsettin Hazretleri tarafından mezarı ortaya çıkarılmış ve bulunduğu noktaya önce türbe sonra da cami inşa edilmiştir.
Eyüp Sultan Hazretleri Kimdir?
Hicret sırasında sahabelerin hepsi Peygamber Efendimiz (s.a.v)’i evinde ağırlamak istiyorlardı. Eyüp Sultan Hazretleri (Hz. Halid bin Zeyd Ebu Eyyub el-Ensari), Efendimizin devesi Kusva’nın evinin önünde diz çökmesinden ötürü bu şerefe nail olmuş sahabedir. Eyüp Sultan Hazretleri, Peygamber Efendimiz (s.a.v)’in söylemiş olduğu “İstanbul elbette feth olunacaktır; onu fetheden kumandan ne güzel kumandan, onu fetheden asker ne güzel askerdir” müjdesine nail olabilmek için, rivayete göre çok ileri yaşına rağmen 7. yüzyılda Arap ordusunun İstanbul kuşatmasına katılmış ve kuşatma sırasında hayatını kaybetmiştir. Eyüp Sultan Hazretleri’nin kabrinin yerinin tespit edilmesi ise 1453’de İstanbul’un Fethi ile mümkün olmuştur. Fatih, hocası Akşemsettin Hazretlerine mezarın bulunmasını istediğini söyler. Akşemsettin Hazretlerinin tarif edildiği bir yer kazılınca da kabirden “Haza kabri Halit İbn-i Zeyd” yazılı bir mermer çıkar ve kesin teyit yapılmış olur.
Eyüp Sultan Cami Tarihi
Cami ilk olarak İstanbul’un fethinden 5 yıl sonra 1458 yılında inşa edilmiştir. Ancak 1766 yılında meydana gelen deprem sonucu çok büyük hasar görmüştür. Bu sebeple ilk yapının mimari özellikleri bilinmemektedir. Daha sonra III. Selim döneminde 1798 yılında minareleri ve temelleri haricinde yeniden inşasına başlanmış 1800 yılında tamamlanmış ve günümüzdeki görünümüne kavuşmuştur. Cami ve türbe, 20. ve 21. yüzyılda da Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından çeşitli onarımlardan geçirilmiştir.
Eyüp Sultan Cami Mimari Özellikleri
Yapı cami, medrese, aşhane, hamam ve türbe gibi birimlerden oluşan bir külliyedir. İstanbul’un Haliç kıyısının ucundaki Eyüp semtinde bulunur.
III. Selim döneminde yeniden inşa edildikten sonra günümüzdeki şeklini almıştır. Dikdörtgen planlı olup mihrabı çıkıntılıdır. Planı bakımından sekiz payeli camiler grubuna girer. İlk önceleri türbe avlunun içindeyken yeniden inşa sırasında türbe avlunun dışında kalmıştır. Avlunun ortasında barok üslupla süslenmiş dikdörtgen bir sofa eklenmiştir.
Dış avlunun Musalla kapısı olarak adlandırılan girişi üzerinde Şair Sürüri’ye ait beş dörtlük halinde yazdığı bir kitabe yer almaktadır. Bu avlu ile cami arasında ise beş gözlü son cemaat yeri bulunur. Bu bölüm beş küçük kubbe ile örtülmüştür. Taç kapısı üzerindeki kitabe, caminin tarihçesi hakkında bilgi verir.
Yapının içinde, taşıyıcıların başlıklarının barok üslupla süslendiği görülür. Yine aynı üslupla yapılmış olan minber, güzel bir işçilik göstermektedir. Yapının ortası merkezi bir kubbeyle örtülmüş olup sekiz eksedralar ile desteklenmektedir. Köşelerinde ise 4 küçük kubbe taşıyıcı görevi görmektedir. Mekanın içini üç taraftan destekler ile ayıran mahfiller ve bunların üstünde yer alan galeriler çevirir.
Eyüp Sultan Türbesi
Eyüp Sultan Hazretleri (Hz. Halid bin Zeyd Ebu Eyyub el-Ensari) Türbesi Camii’nin kuzey tarafında ve iç avlusunun hemen önünde yer almaktadır. Mezar İstanbul’un fethinden sonra bulunmuş ve üzerindeki türbe 1458 yılında camiyle birlikte inşa edilmiştir.
Türbe sekiz köşeli ve tek kubbelidir. Kesme taştan yapılmış ve dışı çinilerle süslenmiştir. Kubbe cephe yüzlerine oturtulmuştur ve kasnağı yoktur. Cephe köşelerine kabartma sütunlar bulunur. Pencere söveleri mermerdir. Kapısını bulunduğu cephe hariç, diğerlerinde alt üst iki pencere yer alır. Alt pencerelerin pirinçten dökme kapakları mevcuttur. Pencerelere Allah ve Muhammed isimleri yer alır. Altına ise kelime-i tevhid yazılmıştır.
İç kısmı ise alt pencerelerine kadar bütün duvarlar mavi ve beyaz renkte desenli çinilerle kaplıdır. Buraya ise Besmele-i Şerif ile Tevbe Suresi’nin ayetleri yazılmıştır. Türbenin ortasında etrafı gümüş şebekeli bir parmaklık içinde Eyüp Sultan hazretlerinin sandukası bulunmaktadır. Üzerine siyah atlastan yapılmış ve sarı simle işlenmiş güzel bir yazı ile “Kisve-i Şerif” örtülmüştür.
Eyüp Sultan Cami ve Türbesi Ziyaret Saatleri
Cami ve türbe haftanın her günü ziyarete açık. Namaz vakitlerinde, özellikle cuma namazı sırasında ziyaret kısıtlanabilir; bu saatlerin dışında gitmek daha rahat. Türbe ve camide kadın ziyaretçilerin başını örtmesi, herkesin omuz ve dizleri kapatan kıyafet giymesi beklenir. Giriş ücretsizdir.
Eyüp Sultan Cami ve Türbesi Resimleri
Eyüp Sultan Cami Nerede? ve Nasıl Gidilir?
Adres: Merkez Mh, Cami Kebir Sk. No:1, Eyüp / İSTANBUL
Tramvayla: T5 Eminönü–Alibeyköy tramvay hattında “Eyüpsultan Teleferik” durağında inip birkaç dakika yürüyerek camiye ulaşabilirsiniz.
Vapurla: Şehir Hatları’nın Haliç hattı Eyüp iskelesine uğruyor; iskeleden cami birkaç dakikalık yürüme mesafesinde.
Otobüsle: Eminönü, Taksim ve çevre ilçelerden Eyüpsultan’a giden çok sayıda İETT hattı var; güncel hatlar için İETT’nin sitesini ya da uygulamasını kontrol edin.
Metrobüsle: Ayvansaray durağında inip sahile indikten sonra T5 tramvayına aktarma yapabilirsiniz.
Özel araçla: Eyüpsultan sahilinde, Pierre Loti teleferiği istasyonu çevresindeki otoparklara bırakıp 5–10 dakikada yürüyebilirsiniz. Konum bilgisi için tıklayın.
Yakında Gezilecek Yerler
Caminin hemen arkasından teleferikle ya da yürüyerek Pierre Loti Tepesi‘ne çıkıp Haliç manzarasını izleyebilirsiniz. Tramvayla bir durak ötede Artİstanbul Feshane var. İstanbul’daki diğer cami ve türbeler ile İstanbul gezilecek yerler rehberimize de göz atabilirsiniz.
Son kontrol: Eylül 2026.